Wiersze Online
znajomi.biz
Litera "A"(37) |
Litera "B"(122) |
Litera "C"(83) |
Litera "D"(53) |
Litera "E"(6) |
Litera "F"(26) |
Litera "G"(85) |
Litera "H"(21) |
Litera "I"(13) |
Litera "J"(70) |
Litera "K"(197) |
Litera "L"(48) |
Litera "ł"(11) |
Litera "M"(158) |
Litera "N"(39) |
Litera "O"(31) |
Litera "P"(103) |
Litera "R"(64) |
Litera "S"(173) |
Litera "ś"(10) |
Litera "T"(41) |
Litera "U"(11) |
Litera "W"(114) |
Litera "Z"(39) |
Litera "ź"(0) |
Litera "ż"(16) |
Tytuł: "--- Biografia Bolesława Leśmiana ---"
Kategoria: "Poezja polska"
Bolesław LEŚMIAN
Urodził się w Warszawie, wedle jednych źródeł 22 stycznia 1877; sam
poeta podawał rok 1878 jako rok swojego urodzenia, natomiast płyta
nagrobna na cmentarzu na Powązkach, sporządzona przez Jana Brzechwę
(bliskiego krewnego poety), podaje rok 1879. Właściwe nazwisko poety
brzmiało Lesman. Zmienione zostało najprawdopodobniej za radą
Antoniego Langego, poety, nowelisty i krytyka, wuja poety, chociaż inna
wersja przywołuje tutaj na wpół mityczną postać Franciszka Fiszera,
człowieka będącego swoistą legendą literatury polskiej okresu
modernizmu i międzywojnia, który... nie pozostawił po sobie żadnego
utworu zapisanego. Rodzice poety - Józef Lesman i Emma z
Sunderlandów należeli do inteligencji pochodzenia żydowskiego; sprawa
pochodzenia powróci później w niewyszukanych atakach antysemickich
okresu międzywojnia, wymierzonych nie tylko przeciwko Leśmianowi, ale
także przeciwko Tuwimowi czy pisarzom z kręgu "Wiadomości Literackich";
wówczas to pojawiło się m.in. sformułowanie o "wierszach Żydów w języku
polskim, które nie należą do rdzennej, czystej poezji polskiej". W latach
szkolnych Leśmian przebywał w Kijowie, gdzie ukończył gimnazjum
klasyczne i wydział prawa Uniwersytetu Świętego Kazimierza. W Kijowie
uczestniczył w życiu artystycznym tamtejszej Polonii, był także
zatrzymywany przez policję carską za wystąpienia artystyczne i
patriotyczne.
Z tym okresem wiąże się poezja pisana po rosyjsku (m.in. poemat Pieśni
przemądrej Wasylisy, cykl Księżycowe upojenia, utwory były drukowane w
moskiewskich pismach "Zołotoje runo" i "Wjesy" w latach 1906 - 1907.
Około roku 1901 Leśmian przebywał już w Warszawie, w roku 1903
wyruszył w podróż artystyczną przez Niemcy do Francji, do roku 1906
przebywał w Paryżu. Tutaj ożenił się z malarką - Zofią Chylińską, z którą
miał dwie córki: Marię Ludwikę i Wandę.
W pierwszym okresie twórczości Leśmian był zaprzyjaźniony z
propagatorem ideologii modernizmu - Zenonem Przesmyckim, publikował
swoje teksty na łamach redagowanego przezeń luksusowego
pisma "Chimera". W roku 1912 ukazuje się Sad rozstajny - pierwszy zbiór
poezji Leśmiana, który jednak nie wzbudził większego zainteresowania
czytelników ani krytyki literackiej. W roku 1911 Leśmian był reżyserem i
współzałożycielem eksperymentalnego Teatru Artystycznego w Warszawie.
Z tym etapem poszukiwań artystycznych Leśmiana wiążą się m.in.
dramaty "mimiczne" Pierrot i Kolombina oraz Skrzypek opętany,
nawiązujące do tradycji dramatu starożytnej Grecji, a następnie
rzymskiego dramatu mimicznego, eliminujące słowo na rzecz gestów
aktorów (dramaty Leśmiana ukazały się drukiem dopiero w roku 1985).
W okresie poprzedzającym wybuch pierwszej wojny światowej Leśmian
przygotowuje oryginalne opracowania legend wschodnich, zebranych w
tomie Klechdy sezamowe (1913), opracowuje Przygody Sindbada
Żeglarza, tłumaczy Opowieści nadzwyczajne Edgara Allana Poe.
Przebywając w Cannes pisze oparte na folklorze polskim Klechdy polskie,
które jednak nie zostały przyjęte przez wydawcę Jakuba Mortkowicza, nie
tylko parafrazy opowieści Księgi tysiąca i jednej nocy czy polskich podań
ludowych, ale także Leśmianowskie tłumaczenia noszą na sobie wyraźne
piętno wyobraźni poetyckiej autora Dziewczyny. W czasie wojny Leśmian
mieszkał w Łodzi, gdzie był kierownikiem literackim Teatru Polskiego. Po
zakończeniu wojny otrzymuje w roku 1918 notariat w Hrubieszowie, w roku
1922 przenosi się do Zamościa. W Hrubieszowie Leśmian przygotowuje do
druku ostatecznie Łąkę, w Zamościu przygotowuje następny zbiór wierszy -
Napój cienisty, który zostanie wydany w roku 1936. Dopiero w roku 1933
Leśmian został mianowany na członka ówczesnej Polskiej Akademii
Literatury, pojawiło się szersze zainteresowanie twórczością tego - do tej
pory - prowincjonalnego poety.
Jednak powodzeniom na terenie życia artystycznego towarzyszyło znaczne
pogorszenie się sytuacji materialnej poety - pracownik jego kancelarii
systematycznie defraudował sumy przeznaczone na opłaty skarbowe.
Dzięki pomocy przyjaciół Leśmian uniknął procesu i odpowiedzialności
karnej, ale poważne długi finansowe ciążyły nad całym ostatnim,
warszawskim okresem życia poety. Leśmian umiera na serce w Warszawie
7 listopada 1937 roku. Utwory wydane pośmiertnie, zebrane w tomie pt.
Dziejba leśna definitywnie już utrwaliły opinię o wyjątkowości tej poezji na
terenie literatury polskiej. Kolejne publikacje utworów Leśmiana wzbudzały
coraz większe zainteresowanie, by ostatecznie w roku 1958 Leśmian
został określony przez Jacka Trznadla, autora jego pierwszej monografii
mianem "największego poety polskiego naszego wieku".
dr Marek Adamiec
--
Publikacja pobrana z serwisu www.poema.art.pl